یادگیری زبان چیست؟ -قسمت دوم

(5 رای‌ها)
870
84

در طول تاریخ توانایی یادگیری زبان یکی از جذاب‌ترین موضوعات بشری برای فیلسوف‌ها بوده‌است. اولین فیلسوفی که سعی کرد فرایند یادگیری زبان را درک کند، سقراط بود. در دنیای معاصر با پیشرفت دانش‌های نوین، نظریه‌های یادگیری زبان فراوانی مطرح شده‌اند.

در بخش اول یادگیری زبان از نقش سن، انگیزه و کیفیت محتوای آموزی در یادگیری زبان صحبت کردیم. امروز آقای مترجم سه نظریه اصلی یادگیری زبان را برای روان شناس ها و علاقمندان به یادگیری زبان توضیح می‌دهد؛

1. نظریه رفتارگرایی اسکینر

احتمالا اسم سگ پاولوف به گوشتان خورده‌است. پاولوف هنگام مطالعه فرضیه اشتها روی سگ خود، به نظریه شرطی شدن رسید. او متوجه شد وقتی وارد اتاق می‌شود، حتی اگر هیچ غذایی دیده نشود، دهان سگش بزاق ترشح می‌کند. چون سگ شرطی شده‌بود که هرگاه پاولوف وارد اتاق شود، غذایی همراه دارد. این نکته اصل نظریه رفتارگرایی است که از سال 1900 تا 1950 یکی از مهم‌ترین نظریه‌های یادگیری بود. اسکینر یکی از رفتارگرایان برجسته بود که معتقد بود الگوی یادگیری زبان مبتنی بر مرتبط کردن کلمه‌ها با معنی صحیح است. مثلا اگر نوزادی هر بار پیش از این‌که شیشه شیرش را بگیرد کلمه «شیر» را بشنود، به‌زودی می‌تواند کلمه را با تصویر مطابقت ‌دهد.

یک کودک (یا کسی که می‌خواهد زبان دوم یاد بگیرد)، طی یک فرایند آزمون و خطا می‌تواند گرامر صحیح را بیاموزد. از این دیدگاه یادگیری زبان یک مکانیسم پاسخ به محرک است. کودک با مشاهده واکنش اطرافیان شکل صحیح زبان را می‌آموزد؛ لبخند، سر تکان دادن یا دادن وسیله‌ای که نام آن را به زبان آورده‌است. این تاییدها به کودک نشان می‌دهند که درحال پیمودن راه صحیح است.

اگر می‌خواهید سریع‌تر زبان را یاد بگیرید، به جای آزمون و خطا، باید تقلید کنید. وقتی یک بزرگتر چیزی می‌گوید، کودک به‌راحتی می‌تواند آن کلمه، جمله یا لحن آن را تقلید کند. به‌همین دلیل پژوهشگران معتقدند لهجه مسری است! اگر در تگزاس زندگی کنید، لهجه شما شبیه اهالی این ایالت می‌شود.

در دیدگاه رفتارگرایانه روی ورودی‌های آموزش زبان (کتاب‌ها، فیلم‌ها، سریال‌ها و آهنگ‌ها) تاکید می‌شود.

2. نظریه گرامر جهانی نوام چامسکی

در دهه 1960 از سوی افرادی مانند نوام چامسکی به نظریه رفتارگرایی زبان حمله شد. چامسکی به‌عنوان پدر زبان‌شناسی نوین شناخته‌ می‌شود. وی معتقد بود با دقت بیشتر متوجه می‌شویم که پدر و مادرها اطلاعات ورودی کمی در اختیار نوزاد خود قرار می‌دهند. چامسکی رابطه والدین با نوزاد را به الگوهای تکراری مانند «بذار سر جاش!» و «دهنتو باز کن!» محدود می‌دانست. هنگامی‌که نوجوانی می‌گوید:« می‌خوام برم شنا» الزاما این جمله را از هیچ بزرگسالی در زندگی خود تقلید نکرده‌است. اگر ورودی‌های یادگیری زبان از خارج منتقل نشوند، پس زبان‌آموزی باید یک توانایی بیولوژیک باشد.

3. نظریه شناختی ژان پیاژه

ممکن است سوال‌هایی برایتان پیش آمده‌باشد:« برای پرورش این توانایی بیولوژیک یادگیری زبان چه می‌توانیم بکنیم؟»، «این توانایی بیولوژیک در کدام بخش مغز قرار دارد؟»، «آیا می‌توانیم تاثیرهای این توانایی را بررسی کنیم؟»، «آیا ما همه زبان‌ها جهان را بررسی کرده‌ایم تا بتوانیم نتیجه بگیریم چیزی به‌ عنوان گرامر جهانی وجود دارد؟» 

این سوال‌ها و سوال‌های بسیار دیگری از این دست باعث به وجود آمدن نظریه‌های جدیدتر شده‌اند که همگی بر نقطه ضعف‌های نظریه چامسکی تاکید دارند. پژوهشگران نظریه شناختی معتقدند هر دو نظریه قبل در فرایند یادگیری زبان موثر هستند. طرفدار اصلی این نظریه یک روان‌شناس به نام ژان پیاژه است. نظریه شناختی معتقد است ما می‌توانیم زبان یاد بگیریم چون به‌طور کلی می‌توانیم یاد بگیریم. هرچه شناخت ما بیشتر شود، ذهن پیچیده‌تر می‌شود و درنتیجه سریع‌تر یاد می‌گیریم.

نوزادان صحبت نمی‌کنند چون مغز و توانایی‌های ذهنی آن‌ها هنوز تجربه و چارچوب موردنیاز برای زبان را دریافت نکرده‌است. اما وقتی بزرگتر ‌شوند، بیشتر با بزرگسالان ارتباط برقرار ‌کنند، تجربه‌های بیشتری کسب ‌کنند، بیشتر بینند و مفاهیم بیشتری بیاموزند، نتیجه اجتناب‌ناپذیر این تجربه‌ها زبان خواهدبود.

پیاژه معتقد بود درک مفاهیم پیش از یادگیری زبان رخ می‌دهد. پیش از این‌که کودک بگوید:« توپ قرمز است»، باید مفهوم «توپ» و رنگ «قرمز» را درک کرده‌باشد. هرچه ساختار ذهنی ما پیچیده‌تر و دارای لایه‌های بیشتر باشد، زبان کامل‌تر شکل می‌گیرد و بیان می‌شود. به‌همین دلیل است که کودکان به‌ نوعی و بزرگسالان به نوعی دیگر حرف می‌زنند. در این مدل، زبان در کنار تفکر انتزاعی به‌عنوان بخشی از پیشرفت توانایی‌های ذهنی در نظر گرفته می‌شود. ما موجودات خردورز و پردازشگر اطلاعاتی هستیم که از طریق تجربه و تعامل می‌آموزند.  

قسمت اول را نخوانده اید؟!

اگر قسمت اول این مطلب را نخوانده اید، همین حالا اقدام کنید

سه نظریه‌ای که امروز با آن‌ها آشنا شدید، نظریه‌های اصلی یادگیری زبان هستند که روان‌شناس‌های بزرگ جهان ارایه کرده‌اند. تیم آقای مترجم در تهیه مطلب امروز هم زبان‌آموزان را در نظر داشت و هم دانشجوهای روان‌شناسی را که به دنبال کسب جدیدترین اطلاعات در زمینه رشته تخصصی خود هستند. این تیم برای به‌روز بودن اطلاعات روان‌شناسی شما، ترجمه تخصصی روان‌شناسی ارایه می‌کند.

اشتراک پست

ارسال یک نظر

مریم کریمی

درباره نویسنده

کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی هستم. دوره کارشناسی را در دانشگاه اصفهان و کارشناسی ارشد را در دانشگاه الزهرا گذراندم. زبان، ادبیات، فرهنگ و هنر کشورهای مختلف برایم جذابند.

 زبان انگلیسی را در موسسه گویش آموختم و هم اکنون درحال یادگیری زبان عربی در کانون زبان ایران هستم.

آقای مترجم در شبکه های اجتماعی

آقای مترجم را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید.

 

عضویت در خبرنامه

برای دریافت جدیدترین مطالب آموزشی عضو خبرنامه آقای مترجم شوید.