یادگیری زبان چیست؟ -قسمت سوم

(2 رای‌ها)
194
100

در دو مطلب پیشین یادگیری زبان به «یادگیری زبان چیست» و «نظریه‌های یادگیری زبان» پرداختیم. آموختیم که سن در یادگیری زبان نقش کم‌اهمیتی دارد. در عوض انگیزه و کیفیت ورودی‌ پراهمیت و پرارزش هستند و می‌توانند بر سرعت یادگیری و کیفیت آن تاثیر مستقیم بگذارند. سپس درمورد نظریه‌های مهم یادگیری زبان صحبت کردیم. با نظریه‌هایی آشنا شدیم که بر تشویق یا تقلید بنا شده‌بودند.

امروز در وب‌سایت آقای مترجم درمورد یکی دیگر از جنبه‌های یادگیری زبان صحبت می‌کنیم؛ ویژگی‌های زبان. هر زبان ویژگی‌هایی خاص خود دارد. همه این ویژگی‌ها در پنج دسته قابل تقسیم‌بندی هستند. یادگیری این تقسیم‌بندی به زبان‌آموزان کمک می‌کند متوجه اهمیت هر بخش شوند و به میزان کافی برای آن وقت بگذارند.

1. نحو یا ترکیب

قانون‌هایی وجود دارند که زبان را اداره می‌کنند. بدون این قانون‌ها، زبان مخلوطی آشفته از کلمه‌ها، عبارت‌ها و مفهوم‌ها است که درک و یادگیری آن‌ها بسیار دشوار است و درنتیجه فایده چندانی هم ندارد. هر زبان نظم و ترتیب خاصی برای واژه‌ها و مفهوم‌ها دارد. با توجه به شیوه‌ خاصی که کلمه‌ها در کنار هم قرار گرفته‌اند، می‌توانیم کدهای زبان را دریافت کنیم و متوجه حرف‌های همدیگر شویم. نحو شبیه تصور عاشق‌های سینه‌سوخته گرامر نیست. گرامر برای ساده شدن معنی و کمک به ما برای انتقال ساده‌تر و بهتر پیام به وجود آمده‌است. 

اگر نحو وجود نداشت، جمله‌های این‌چنینی داشتیم: علی مدرسه حسین صبح می‌رود و روز به هر

دقیقا چه کسی به کجا می‌رود؟ بدون کمک نحو قابل تشخیص نیست.

2. معنا شناسی

همان‌طور که از اسمش مشخص است، معناشناسی درمورد معنی‌ در یک زبان حرف می‌زند. معنای کلمه‌ها، عبارت‌ها و جمله‌ها چیست. معناشناسی دست در دست نحو پیش می‌رود چون جابه‌‌جایی کلمه‌ها معنای جمله را تغییر می‌دهد. به جمله‌های زیر دقت کنید:

حسین روی شانه علی زد.

حالا کلمه «فقط» را به جمله اضافه کنیم و ببینیم همین یک کلمه چه تغییری در معنای جمله ایجاد می‌کند؛

فقط حسین روی شانه علی زد. (کس دیگری روی شانه علی نزد.)

حسین فقط روی شانه علی زد. (حسین با علی دست نداد.)

با توجه به این‌که کلمه‌ها را چگونه در جمله بچینیم، معنا تغییر می‌کند.

3. مورفولوژی

مورفولوژی به تغییر شکل یک واژه می‌پردازد. این بخش از زبان درمورد شکل کلمه‌ها است و در جنبه نوشتاری زبان بیشتر قابل تشخیص است. تغییر شکل معمولا با تغییر معنای کلمه همراه است. ریشه‌ها (اصلی‌ترین بخش یک کلمه) می‌توانند با پیشوندها و پسوندها ترکیب شوند و کلمه‌های جدیدی بسازند که معنای هرکدام متفاوت از دیگری است. یک ریشه می‌تواند تعداد زیادی کلمه تولید کند. ریشه «گوی» را در نظر بگیرید. با اضافه کردن پسوند «نده» کلمه «گوینده» به دست می‌آید. از یک فعل امر، یک اسم متولد شد، که عنوان یک شخص است. حالا «ها» را به آن اضافه کنید؛ «گوینده‌ها»، به راحتی یک نفر را به چندین نفر تبدیل کردیم! «هـ» را از گوینده حذف کنید و یک «می» به آن اضافه کنید: «می‌گویند». با همین ریشه می‌توان کلمه‌های زیاد دیگری ساخت؛ گویا، بگو، گویی، می‌گویی، بگویی...

همه آن‌چه مورفولوژی از آن حرف می‌زند همین است؛ معنی‌های مختلف از شکل‌های مختلف یک کلمه به دست می‌آیند.

4. واج شناسی

واج شناسییا فونولوژی درمورد شناخت صداهای یک زبان است. اگر بخواهید یک زبان را بسیار روان صحبت کنید، باید زمان زیادی را برای این قسمت صرف کنید. باید دقت کنید کجا صدا پایین می‌آید و کجا اوج می‌گیرد. کجا باید تاکید کنید. کجا باید توقف کنید. لحن زبان چگونه است. برای این‌که بتوانید مانند نیتیوها حرف بزنید، باید کلمه‌ها، عبارت‌ها و جمله‌ها را مانند آن‌ها تلفظ کنید. در هر زبان الگوهای صوتی خاصی دیده می‌شود. مثلا در زبان فرانسوی r به صورت غ یا خ تلفظ می‌شود. در زبان عربی ظ، ز، ذ تلفظ‌های متفاوتی دارند. مشکل‌ترین تلفظ هم متعلق به حرف ض است. تا حدی که این زبان «لغة الضاد» یعنی زبان ضاد نامیده می‌شود!

5. منظور شناسی

منظور شناسی یا پراگماتیکس درمورد بخشی از زبان حرف می زند که در حقیقت حرفی نمی زند. این بخش به اشاره ها، چشمک زدن ها، سر تکان دادن ها و یا حرکت های دست می پردازد. هنگامی که رییس شما کارتان را ارزیابی می کند و می گوید:« فاید نداره، برو سر خونه اول.» شما متوجه منظور او می شوید، به خانه اول نمی روید! بلکه از اول شروع می کنید. یا هنگامی که دیر به خانه می رسید و مادرتان می گوید: «میدونی ساعت چنده؟» می دانید که نباید در جواب ساعت را اعلام کنید! 

منظور شناسی به ما یاد می دهد که زبان سبک های متفاوتی دارد. نباید همیشه ظاهر جمله را برداشت کنیم. هرچه بیشتر بر جنبه های غیر ظاهری یک زبان مسلط باشید، به کلیت آن زبان تسلط بیشتری خواهیدداشت.

قسمت اول را نخوانده اید؟!

اگر قسمت اول این مطلب را نخوانده اید، همین حالا اقدام کنید

امروز با کمک تیم آقای مترجم یاد گرفتیم که ویژگی های زبان را به پنج بخش تقسیم کنیم. این پنج بخش اساسی زبان به ما کمک می کنند روانتر صحبت کنیم و بیشتر به نیتیوها شبیه شویم. با تکرار و تمرین هرکدام از این بخش ها یک یا چند توانایی زبانی ما افزایش پیدا می کند. مثلا با بهتر شدن در بخش صدا شناسی، لیسنینگ ما تقویت می شود و تلفظ های بهتری خواهیم داشت. از تاثیر دیگر بخش ها در تقویت مهارت های زبانی چه می دانید؟

اشتراک پست

ارسال یک نظر

مریم کریمی

درباره نویسنده

کارشناس ارشد زبان و ادبیات فارسی هستم. دوره کارشناسی را در دانشگاه اصفهان و کارشناسی ارشد را در دانشگاه الزهرا گذراندم. زبان، ادبیات، فرهنگ و هنر کشورهای مختلف برایم جذابند.

 زبان انگلیسی را در موسسه گویش آموختم و هم اکنون درحال یادگیری زبان عربی در کانون زبان ایران هستم.

آقای مترجم در شبکه های اجتماعی

آقای مترجم را در شبکه های اجتماعی دنبال کنید.

 

عضویت در خبرنامه

برای دریافت جدیدترین مطالب آموزشی عضو خبرنامه آقای مترجم شوید.